Brief aan NTR: Geduld is op! Teleurstelling en frustratie vraagt om
actie!
Vanochtend hebben tegenstanders van Zwarte Piet via e-mail en sociale
media een open brief gestuurd naar de NTR. Deze publieke omroep heeft
voor flinke opschudding gezorgd toen men begin van de maand voor
verwarring zorgde over de aanwezigheid van Zwarte Pieten tijdens het
Sinterklaasjournaal. De racistische karikatuur bleek nog steeds deel uit
te maken van het Sinterklaasjournaal, wat bij tegenstanders van Zwarte
Piet leidde tot teleurstelling en frustratie.
Het Sinterklaasjournaal wordt op bijna alle scholen getoond. Ook nemen
vele scholen het journaal als voorbeeld wanneer het gaat om Zwarte Piet.
De houding van de NTR ten opzichte van de karikatuur baart veel mensen
zorgen. Hoewel steeds meer scholen ervoor kiezen om de fysieke
verschijning van Zwarte Piet te schrappen, worden ouders en kinderen via
het Sinterklaasjounaal nog altijd geconfronteerd met de racistische
figuur. De NTR zet ouders en kinderen op deze manier voor het blok.
Daarom komen tegenstanders van Zwarte Piet met deze brief in actie.
Je kan deze brief (of een andere eigen brief) zelf ook sturen naar de
NTR. Adressen vind je hier:
https://www.doorbraak.eu/roep-ook-de-ntr-op-om-zwarte-piet-te-verwijderen-uit-het-sinterklaasjournaal/ ------------
OPEN BRIEF AAN DE NTR EN AAN ALLE ANDERE PERSONEN/INSTANTIES DIE
MEEWERKEN AAN HET SINTERKLAASJOURNAAL
Wij, tegenstanders van Zwarte Piet, richten ons langs deze weg tot de
publieke omroep NTR en tot het Sinterklaasjournaal. Zoals zoveel
anti-racisten voor ons, is ook onze insteek: Zwarte Piet moet nu
eindelijk eens verdwijnen uit het Sinterklaasjournaal.
In 2016 ondertekenden maar liefst zo'n 200 Bekende Nederlanders (BN-ers)
een open brief aan de NTR, waarmee ze opriepen om de Zwarte Piet-figuur
uit het Sinterklaasjournaal te verwijderen. De brief van de BN-ers
sorteerde geen enkel effect, en leverde slechts een nogal lauwe reactie
op van Paul Römer (algemeen directeur NTR) en Carel Kuyl (mediadirecteur
NTR), hier* te lezen.
Met deze open brief doen wij nu opnieuw een beroep op alle
verantwoordelijken binnen én buiten de NTR die op de een of andere
manier betrokken zijn bij de instandhouding van de racistische
karikatuur in het Sinterklaasjournaal. Onze brief is gericht aan
iedereen die meewerkt aan de instandhouding van het Zwarte Piet-racisme:
van de directeur van de NTR tot de acteurs van het Sinterklaasjournaal,
van de geluidsman tot het kerkgenootschap van de Zevendedagsadventisten
dat haar gebouw beschikbaar stelt voor opnames van het
Sinterklaasjournaal, en van de regisseur tot de castingbureaus.
Wij constateren dat er bij de NTR niet alleen geen enkele betekenisvolle
vooruitgang wordt geboekt in het proces van afschaffing van de Zwarte
Piet-figuur, maar ook dat de publieke omroep zelfs baat lijkt te hebben
bij het voortduren en eindeloos oprekken van wat men "het Zwarte
Piet-debat" noemt. Het "debat" is immers goed voor de kijkcijfers. In
plaats van over een "debat" spreken wij liever van het tegen beter weten
in hardnekkig vastklampen aan een racistische traditie waarover steeds
meer mensen zich boos maken.
De NTR heeft in de afgelopen jaren steeds beweerd dat zij voor de
publieke omroep geen leidende rol ziet weggelegd in het proces van
afschaffing van Zwarte Piet. De NTR volgt de maatschappelijke
ontwikkelingen, zo horen we keer op keer. Voor de duidelijkheid: die
"maatschappelijke ontwikkelingen" gaan inmiddels al langere tijd
richting het verdwijnen van Zwarte Piet (onder andere de gemeenten
Amsterdam, Rotterdam en Leiden hebben al besloten dat de Zwarte
Piet-figuur moet gaan verdwijnen uit de lokale Sinterklaasintocht in die
steden). Met andere woorden: de NTR volgt deze "maatschappelijke
ontwikkelingen" juist niet.
Hoewel het Sinterklaasjournaal wel wat heeft geëxperimenteerd met
alternatieve Pieten, is de blackface-Piet nog altijd een prominent
onderdeel van het programma. Inmiddels weten we dat dat in 2018 niet
anders zal zijn, ook al heten de blackface-Pieten nu ineens
Roetveegpieten en worden gouden oorringen en dikke lippen in de ban
gedaan. Hoe vaker Roetveegpieten door de schoorsteen gaan, hoe meer roet
die Pieten op hun gezicht hebben, zo heeft de NTR met de nodige
aarzeling onlangs laten weten. Met andere woorden: een deel van de
Roetveegpieten blijft ook dit jaar weer blackface-Piet. En er verandert
nauwelijks iets. De NTR denkt dat je racisme kunt uitfaseren, elk jaar
ietsje pietsje minder racistisch. Maar elke blackface-Piet is racisme,
en elke blackface-Piet is er één te veel.
De NTR kan tot in den treure blijven beweren dat zij geen leidende rol
heeft in de discussie, maar in de praktijk blijkt zonneklaar dat de
omroep die functie wel degelijk heeft. Ouders die op scholen verandering
teweeg proberen te brengen in de Zwarte Piet-figuur, krijgen vrijwel
zonder uitzondering te horen dat de school het Sinterklaasjournaal
volgt. De kant-en-klare lespakketten die bij het Sinterklaasjournaal
horen, vormen een gemakkelijke lesinvulling voor overwerkte,
onderbetaalde leerkrachten. Honderdduizenden kinderen worden op school
zodoende wekenlang geconfronteerd met een racistische karikatuur, met
dank aan de NTR. Je kind dan maar thuis houden betekent repressie en
boetes. Ouders die hun kinderen niet willen confronteren met het Zwarte
Piet-racisme, komen klem te zitten als de school van hun kinderen zich
verschuilt achter het Sinterklaasjournaal.
De realiteit is dus dat de NTR wél een leidende rol heeft, of de omroep
dat nu expliciet nastreeft of niet. Als de NTR zou besluiten om geen
blackface-Pieten meer in het Sinterklaasjournaal te gebruiken, dan
betekent dat concreet het einde van de racistische karikatuur. Dat weten
de makers van het Sinterklaasjournaal maar al te goed. In plaats daarvan
zijn we al jaren getuige van een soort kringverwijzing: instellingen en
bedrijven die Sinterklaasactiviteiten organiseren, verwijzen voor
kritiek op Zwarte Piet naar het Sinterklaasjournaal, terwijl de makers
van het Sinterklaasjournaal op hun beurt weer verwijzen naar "de
maatschappij". Zo blijven we met z'n allen in een kringetje rondlopen en
blijft het Zwarte Piet-racisme gehandhaafd.
Waar Zwarte Piet en de Sinterklaastijd voor veel zwarte Nederlanders
pijnlijke, vernederende aangelegenheden zijn, lijkt scenarioschrijver
Ajé Boschhuizen de strijd voor de afschaffing van Zwarte Piet vooral te
zien als een garantie op aandacht voor zijn programma. Al in 2015
erkende hij dat hij misschien wel met het Sinterklaasjournaal gestopt
zou zijn als – zoals een vriend van hem zei – "het sinds de
Pieten-discussie niet zo spannend was geworden". Dat iedereen het over
je programma heeft, is "de droom van iedere programmamaker". Duidelijk
is dat hij en de NTR veel te winnen hebben bij het voortduren van "het
debat", zoals witte mensen altijd iets te winnen hebben bij het in stand
houden van racisme. In de brief van Römer en Kuyl wordt opgemerkt dat
Nederland "de adem inhoudt", als zou het hier gaan om een spannende
thriller in plaats van een gênant koloniaal overblijfsel.
Het feit dat noch het vertrek van Erik van Muiswinkel en Jochem Myjer,
noch de uitspraken van Dieuwertje Blok in 2015, noch de oproep van de
BN-ers ook maar enig betekenisvol effect lijken te hebben gehad, doet
vermoeden dat de koers van het Sinterklaasjournaal wordt bepaald door
een select groepje voornamelijk oudere witte mannen, met Boschhuizen
voorop. Boschhuizen heeft Blok destijds naar eigen zeggen zelfs
aangesproken op haar opmerking dat blackface maar eens moest verdwijnen.
En ja, Blok gebruikte het woord "blackface". Ze houdt zich sindsdien
stil. Dat zij niet haar verantwoordelijkheid neemt en opstapt, verbaast
ons. Ze lijkt een van de weinige mensen die het werkelijk begrijpt en
die desondanks nog steeds onderdeel is van het project.
In de brief van Römer en Kuyl wordt verwezen naar de Regenboogpieten uit
2006 en de variëteit aan Pieten (plus een zwarte Sinterklaas die volgens
Boschhuizen "op bisschop Tutu leek") uit 2014 als een soort heldendaden.
Het Sinterklaasjournaal "stak haar nek uit", aldus de heren. Het
beëindigen van een racistische traditie is niet "je nek uitsteken", nee,
het is het absolute minimum van fatsoen! Buiten Nederland begrijpt zo
ongeveer iedereen dat; binnen Nederland begint het gelukkig ook steeds
verder door te dringen. De VN begrijpt het. De Kinderombudsman begrijpt
het. Elke mensenrechtenorganisatie die zich over het fenomeen heeft
uitgesproken begrijpt het, maar het old boys network van de NTR wil er
maar niet aan en dus komt men in 2018 wederom met een ruggengraatloze
schijnoplossing.
De brief van Römer en Kuyl uit 2016 eindigt met het uitspreken van
"vertrouwen in de afloop", alsof het gaat om een natuurlijk proces dat
verder niet echt te beïnvloeden valt en waarbij je maar moet afwachten
wanneer en hoe het eindigt. De publieke opinie is kennelijk bepalend.
Römer en Kuyl constateren een groeiende groep mensen die verandering
wil. Gaat de NTR racisme pas afschaffen als de meerderheid van de
bevolking daar achter staat? Onrecht schaf je niet af op basis van de
publieke opinie, nee, daar maak je korte metten mee. Dát is je nek
uitsteken!
Waar het op neerkomt, is dat de NTR geen verantwoordelijkheid neemt en
dat de NTR de boel rekt, zo lang als mogelijk, want dat is goed voor de
kijkcijfers en zo lekker "spannend". De zogenaamd gewaagde
Regenboogpieten zaten in 2006 in het Sinterklaasjournaal. Het is nu
2018. We zijn twaalf jaar verder en het Sinterklaasjournaal is nog
altijd niet vrij van racisme. Ons geduld is op.
Wij eisen dat de NTR haar verantwoordelijkheid neemt als publieke omroep
met een expliciete taak op het gebied van diversiteit. Wij eisen dat de
NTR racisme nu eindelijk serieus neemt en korte metten maakt met een
fenomeen dat al lang tot het verre verleden had moeten horen. Wij laten
ons niet langer met een kluitje het riet insturen.
--
DOORBRAAK
